Maas theater dans podium

Inspiratie

Beauty en het beest is helemaal klaar, maar twee jaar geleden bedacht regisseur Moniek Merkx dat zij deze voorstelling wilde maken en begon zij zich in te lezen. Wat zijn haar inspiratiebronnen?

 
Boeken

Moniek las de box Beauty and the Beast All Four Versions, met de oerversies van Belle en het beest, door Jeanne-Marie de Beaumont, Gabrielle-Suzanne de Villeneuve, gebroeders Grimm en Andrew Lang (slechts 0,99 voor de e-reader bij Bol.com). Je leest hier meer over die versies van het verhaal. Ook is zij geïnspireerd door Methamorphosen van Ovidius. Moniek: “De mens als dier, dat komt in veel verhalen voor. Bijvoorbeeld Metamorphosen van Ovidius, de Griekse mythe Psyche en Eros, De kikkerkoning en De zeven raven van de gebroeders Grimm. Maar denk ook aan centaurs, zeemeerminnen, faunen. Dit soort verhalen hebben een magische aantrekkingskracht.”

Ook las Merkx Van Aladdin tot Zwaan kleef aan (Ton Dekker, Jurjen van der kooi en Theo Meder) en Het nut van sprookjes (Bruno Bettelheim). Moniek over sprookjes: “Wat mij bevalt aan sprookjes zijn de archetypische patronen, die maken de sprookjes op alle vlakken en in allerlei lagen inzetbaar. Bijvoorbeeld het patroon van de erfzonde, dat is een van de lijnen in het verhaal. De ouder heeft iets fout gedaan, in dit geval een roos geplukt, en het kind denkt dat het haar schuld is. Kinderen die denken dat ze de fouten van hun ouders goed moeten maken, dat is een veelvoorkomend patroon. Sprookjes helpen dat patroon zichtbaar te maken, te ontrafelen en vervolgens te doorbreken. Het is niet de schuld van Beauty dat haar vader de roos plukt, maar toch offert ze zich op. Wat het verhaal dan vertelt is dat doordat zij zichzelf blijft en haar hart opent, de vloek kan worden verbroken.”

Film
Beauty en het beest is het meest bekend door de films van Disney, maar Moniek werd vooral geïnspireerd door de film van Jean Cocteau uit 1946. Zie hier een korte compilatie van beelden:

Nicky Nina de Jong (kostuums)
“Een van mijn inspiratiebronnen was Game of Thrones. Als je goed kijkt zit er ook letterlijk één Game of Thrones-item in, precies zoals hij ook in de serie te zien is. In dit geval had ik minder specifieke inspiratiebronnen dan normaal, of in ieder geval niet één hoofd-inspiratiebron. Het is een zoektocht geweest in wat het verhaal moest vertellen. Dat is heel erg in overleg met Moniek gegaan. Zo kwam ik steeds bij nieuwe bronnen uit. De Italiaanse maffia is langs gekomen, maar ook de streetstyle omdat we de jongens graag een beetje stoer wilden. En dieren zijn een inspiratiebron geweest. Ik ben begonnen met gewoon googlen op een paard, een hert en een vos. Goed kijken hoe die er uitzien en welke kenmerken nou belangrijk zijn. Vervolgens heb ik bedacht hoe ik die kon vertalen naar kostuums, zonder ze letterlijk een ‘beestenpak’ aan te trekken.”


“Als je goed naar de kostuums kijkt, zul je zien dat kleuren een belangrijke rol spelen. Beauty is de enige in de voorstelling die echt felle kleuren draagt. De zusjes en de vader dragen een afgevlakte kleurenversie van Beauty. En het beest en de rest van de personages zijn helemaal niet gekleurd. Zo brengt Beauty letterlijk kleur in het verhaal. En wordt de rode kleur van een roos die opkomt meteen belangrijk. Voor het koor heb ik me laten inspirerend door Japanse traditionele kostuums en schotse rokken. Ik wilde het koor graag helemaal zwart hebben en in rok, zodat ze linken met het decor van de bomen. De kinderen zijn in zwart wit, die horen soms bij de bomen en soms bij het paleis. Zo worden ze letterlijk onderdeel van de ruimte.”

“Het laatste kostuum van Beauty vind ik het mooist. Ik wist al heel lang dat haar laatste jurk geel moest zijn. Het is een verwijzing naar de jurk van Belle in de Disney film. Zo’n Disney jurk wilde ik niet. Maar het was wel de inspiratiebron. Ik heb eigenlijk alles van die jurk weggehaald wat ik er niet goed aan vond, en er een pak van gemaakt. Dus ik heb alle clichés er afgehaald en er iets stoerders en meer Westers van gemaakt. Dat heeft het langste denken gekost, maar uiteindelijk is het ook het kostuum geworden wat ik het tofst vind.”

Art Srisayam (choreografie)
“Ik heb voor de choreografie gezocht naar de schoonheid van de simpele bewegingen die het menselijk lichaam kan maken. Bij dans is het vaak zo dat je toewerkt naar de mooiheid van de buitenkant van het lijf. Ik wilde juist vanuit de binnenkant werken en daaruit de bewegingen van de buitenkant laten ontstaan. Dus ik heb ook veel met de acteurs gesproken over het gevoel dat bij bepaalde scènes hoort en wat daar hun fysieke reactie op is. Dat was best wel zoeken, maar nu is in de choreografie het lijf wel helemaal verbonden met het gevoel.”


“De dieren vond ik het leukst om uit te werken. Ik heb heel goed bestudeerd hoe paarden, herten en vossen in het echt bewegen. Die bewegingen heb ik geanalyseerd en vervolgens vertaald naar bewegingen die tussen het menselijke en dierlijke in zitten. Zodat ze niet letterlijk lopen als een paard, maar je toch meteen denkt ‘hé, dat zou een paard kunnen zijn’. Dat vind ik heel mooi gelukt. Ik dacht ook veel aan de tijd dat ik speelde en danste in Alleen op de wereld, toen ik zelf dier speelde. En dat ik mij toen op een gegeven moment meer beest voelde dan mens. Ik besefte me toen dat ik in Beauty en het beest met dans wilde laten zien dat mens en dier gewoon één is.”