Maas theater dans podium

Inspiratie

Moniek Merkx, artistiek directeur van Maas, maakt jubileumvoorstelling FEEST ter gelegenheid van vijf jaar Maas. Ze trok een rijk blik aan kleurrijke inspiratie open en maakte een nauwkeurig georganiseerde chaos, een bonte mix van theater, slapstick, muziek en stagefight in vijf delen.

Krakers van de Conradstraat in Amsterdam (© Bert Verhoeff)

Aktie Tomaat in Stadsschouwburg Amsterdam (© Joost Evers/Anefo)

Punkers in de jaren 70

 

Antitheater
Merkx: “Ik dacht, ik ga bij ons jubileum eens lekker uitpakken op anti-niveau. Vaak is een jubileum om te shinen en vooral op te scheppen, maar ik vond het leuk om dat om te draaien. Dus niet jezelf van je beste kant laten zien, maar het hebben over onhandigheid, mislukkingen en geklungel. En antitheater maken is gewoon erg leuk. Wij worden als theater voor jong publiek zo vaak aangesproken op wat allemaal niet mag: elkaar niet slaan, niet zoenen, je mag niet in je onderbroek, je mag niet als jongen in meisjeskleren, je mag niet vloeken op het podium. Nu bij FEEST dus allemaal wel.”

The Family

Vlees en bloed

FEEST

The Family / Vlees en bloed
Bezig met terugkijken en op zoek naar provocatie voor Maas vijf jaar, kwam Merkx al snel uit bij eigen werk. FEEST is geïnspireerd op Merkx’ Vlees en bloed (Suver Nuver, 1997), dat weer geïnspireerd is op The Family van Lodewijk de Boer (1972). Moniek: “Ik heb indertijd dat stuk van 400 pagina’s teruggebracht tot 25 pagina’s. De structuur van het stuk in afleveringen, de soapstem (nu van Jack Wouterse, red.) die in FEEST de volgende aflevering aankondigt en de boze bandjes hadden we toen al. Peer speelde toen ook mee en Joop maakt net als toen de geluiden en de muziek. Er is veel schatplichtig aan Vlees en bloed, alleen is het verhaal veranderd en zijn er meer figuren bij gekomen. Ik heb bij FEEST ook het idee van generaties toegevoegd. Ik had het beeld dat er steeds bozige theatermakers voor de deur staan die vinden dat ze overal en meteen recht hebben. Eerst heb je de familie, dan de generatie jongeren (de stagiairs van de MBO Theaterschool) en aan het eind komen er kinderen. Iedereen staat te popelen om het beter te gaan doen. Die “aan-de-kant-allemaal-nu-is-het-mijn-beurt” energie, herken ik ook uit mijn eigen krakerstijd in de jaren tachtig.”

Seventies

Eighties

Nu

Seventies, eighties, nineties, zeros, nu
Het stuk begint losjes in de jaren zeventig, maar net als in een soap verstrijkt de tijd. Wie goed oplet, ziet verschillende decennia voorbijkomen vooral in de kostuums en in de muziek. Merkx: “Met kostuumontwerper Nicky Nina de Jong had ik het over verschillende kledingstijlen. In aflevering 1 draagt de familie seventieskleding, die je nu trouwens gewoon weer in de winkels kunt kopen. Voor aflevering 2, waarin de jongeren het podium claimen, zijn we in de eighties gedoken met veel glitter, disco en neon. In aflevering 3 herken je elementen uit de nineties. En in het laatste deel, de tijd van nu, komen de kinderen op in T-shirts met softe, ‘mindfulle’ spreuken. In feite terug naar de Summer of Love van de jaren zeventig.”

The Doors

Fame

Hardcore punk

Soundtrack
“Joop heeft een zeer originele collectie aan retromuziek. Deze keer hebben we het heel erg bont gemaakt. Het zijn allerlei stijlen door elkaar, een gabbernummer, musical Fame, disco, een sentimentele ballad. Boze punk als lekker contrast met hippiemuziek. Iedereen zal wel iets herkennen. En dat is wat ik graag wil. Maas is er voor alle leeftijden.”

Dochters van Lear

Peter Pan was hier

Help

Achterkant van Maas
Net als de muziek is ook het decor eclectisch. Wie Maas en Merkx al een tijdje volgt, herkent veel decorelementen uit oude voorstellingen. Moniek: “We hebben goed in ons geheugen en onze opslag gekeken. Zo ontdek je de zuilen uit Beauty en het beest, touwen uit Peter Pan was hier, de bank uit Reigen, doeken uit Alleen op de wereld, de pijl en meubilair uit Dochters van Lear, het drumstel uit HELP, vechtmatten uit Staal, Ben niet bang en Voorjaarsoffer. Vaak maken we van A tot Z iets nieuws, maar nu wilde ik citeren, mixen van oud en nieuw materiaal en een bonte verzameling aanbieden. Dat past bij de sfeer van krakersrommel. Daarom spelen we ook in de studio waar we normaal gesproken repeteren. Dat geeft het gevoel dat je aan de achterkant van Maas mag kijken. Aan de voorkant is het allemaal shiny en aan de achterkant lekker rommelig.”

Cartoons

Buster Keaton

Tom & Jerry

Poink
Merkx: “Ik zie het stuk vooral als een grote cartoon. Denk aan struikelen, aan slapstick à la Buster Keaton, aan achtervolgingen zoals in ouderwetse tekenfilms van Tom en Jerry. Na het vechten staan ze gewoon weer op, allemaal niet zo dramatisch. Dat losjes vechten ken ik ook uit mijn eigen jeugd. Ik heb vijf broers waarmee ik als kind veel stoeide. Altijd struikelde er wel iemand of kreeg je net een te harde tik op je schouder. Ga even op een willekeurig schoolplein staan, dan zie je hoe kinderen aan elkaar zitten. Gewoon kinderachtig gedrag, dat vind ik grappig. Je begrijpt dat ik aan elkaar zitten toejuich. Het ziet er trouwens misschien allemaal heel rommelig uit, maar de vorm is super precies want zo vechten is heel technisch. Misschien is wel het meest stripachtige de aanwezigheid van Joop met zijn geluiden. Ook dat is een heel precies werkje.”