Maas theater dans podium

Geschiedenis

Westerse moderne dansgeschiedenis
Victory is een dansvoorstelling, maar dans is nogal een breed begrip. In dit blok een korte cursus dansgeschiedenis in de snelkookpan, die uitkomt bij het dansidioom van de choreograaf van Victory, Cecilia Moisio.

Klassiek ballet

Moderne dans

Martha Graham

Van klassiek naar modern
Aan het begin van de 20ste eeuw werd de wereld flink opgeschud door de Eerste Wereldoorlog. Kunstenaars zochten naar nieuwe vormen om hun boodschap over te brengen. Binnen de dans ontstond er een breuk met het klassieke ballet, dat op dat moment de meest voorkomende dansvorm was. Stond bij het klassieke ballet de techniek centraal, bij moderne dans was dat de expressie. Nieuwe bewegingen werden ontwikkeld, gebaseerd op de wereld om ons heen. Van zweven zoals een ballerina, naar beide benen op de grond zoals in het dagelijks leven. Daarnaast ontstond er ook meer ruimte voor experiment. Zo werden veel dansstukken gemaakt op basis van improvisatie in plaats van een vooraf vastgelegde choreografie. Veel regels van het ballet werden opzij gegooid. Men droeg bijvoorbeeld geen tutu’s en spitzen meer en er werd niet standaard in man-vrouwkoppels gedanst.

Martha Graham (1894-1991)
Martha Graham wordt gezien als een van de pioniers van de moderne dans. Zij ontwikkelde technieken die vandaag de dag nog steeds worden gebruikt. Bij haar vormt de ademhaling het ritme van de dans. Graham gebruikte haar lichaam als middel om gevoelens over te kunnen brengen op het publiek. Haar dans lijkt nu misschien wat ouderwets, maar je moet je voorstellen dat dit in de jaren ’30 enorm vernieuwend was!

Andere belangrijke pioniers van de moderne dans zijn Mary Wigman, Kurt Jooss, Merce Cunningham, Pina Bausch en William Forsythe.

Jazz- musicaldans

Urban dance

Postmoderne dans

Jazz-/musicaldans
Jazzdans en jazzmuziek vinden hun oorsprong in ritmes en bewegingen die de Afrikaanse tot slaaf gemaakten meebrachten naar de Verenigde Staten. Zij mochten lange tijd geen eigen muziek maken en dus maakten ze in het geheim ritmes met hun lichaam, door te stampen, te klappen en hun stem te gebruiken, waarop ritmisch werd bewogen. Kenmerkend is dat lichaamsdelen vaak afzonderlijk van elkaar worden bewogen en dat er vooral vanuit de heupen wordt gedanst.

Later werd deze dansstijl gecombineerd met klassiek ballet en moderne dans, waaruit de moderne jazzdans ontstond. Deze dans zie je nu vaak terug in videoclips en musicals. Jack Cole wordt gezien als de vader van de moderne jazzdans en staat aan de voet van de eerste choreografieën in de popmuziek, zoals de choreografie van Diamonds are a girl’s best friend (1949) van Marilyn Monroe:

Urban dance
In de jaren ’70 ontstond urban dance in grote steden in de Verenigde Staten, zoals New York. Urban dance is een overkoepelende naam voor veel dansstijlen die zich op straat ontwikkelden, zoals street dance, breakdance en hiphop. Dansers zetten zich met deze dansstijlen af tegen de moderne dans. Moderne dans was namelijk redelijk exclusief; het werd ontwikkeld op dansscholen en opgevoerd in theaters. Urban dance werd echter ontwikkeld door jongeren op straat, er werd opgetreden in de openbare ruimte en was voor iedereen toegankelijk. Later vonden deze dansstijlen een weg naar de theaters en invloeden van deze stijl zijn vandaag de dag ook vaak terug te zien in moderne dans.

Postmoderne dans
Vandaag de dag zie je dat veel kunstvormen worden gecombineerd. Tekst, beweging, muziek, dans, film en beeldende kunst komen samen. Ook worden verschillende dansstijlen door elkaar heen gebruikt en wordt er gekeken naar dansvormen in andere culturen. Er wordt niet meer in hokjes gedacht, maar grenzen worden opgezocht en er wordt interdisciplinair gewerkt. Technieken uit het klassieke ballet, de moderne dans, jazz en urban dance komen samen.

Dit is ook terug te zien in Victory, waarbij de dansers ook acteren, er live muziek wordt gemaakt en er gebruik gemaakt wordt van videobeelden.

Cecilia Moisio

Victory

 Populaire dans

Cecilia Moisio
Victory is gemaakt door choreografe Cecilia Moisio. Wat kenmerkend is voor Cecilia Moisio is dat ze multidisciplinair werkt. Ze maakt naast dans en beweging ook gebruik van theater en live muziek. Daarnaast verwerkt ze maatschappelijke thema’s en dagelijkse handelingen in haar choreografieën. In Victory zet ze dagelijkse bewegingen die geassocieerd worden met falen om in dans. In de trailer van Mum’s the World zie je hoe Cecilia verschillende kunstvormen met elkaar combineert.

Cecilia wordt geïnspireerd door de psychologie van de mens. Typerend voor haar voorstellingen is het dynamische karakter met rauwe emotie enerzijds en een strakke, beheerste choreografie anderzijds. Cecilia is steeds op zoek naar de plek waar poëzie en rauwe werkelijkheid elkaar raken. Haar stijl is ongepolijst, verontrustend en stelt hoge eisen aan het kunnen van de performers. In haar voorstellingen toont ze hoe zorgvuldig opgebouwde maatschappelijke façades langzaam worden ontleed en blootgelegd.

Populaire dans
Dans wordt ook vaak gebruikt door artiesten in hun videoclips. Hieronder een aantal voorbeelden van videoclips met dansklassiekers. In deze choreografieën zie je invloeden van klassiek ballet, moderne dans, jazz-/musicaldans en urban dance terugkomen. Zo zie je in Chandelier pirouetten en sprongen uit het klassieke ballet en de expressie en het bewegen over de grond uit de moderne dans. In Thriller zie je schokkerige bewegingen uit de urban dance en in Vogue komen invloeden uit de moderne jazzdans duidelijk naar voren.